Zodra men de Pirineos oversteekt vanuit Frankrijk, wordt men getroffen door het opvallende karakter van het Spaanse landschap. Plotseling waant men zich op een heel ander continent en vergelijkingen met Afrika dringen zich op.


Geologisch schijnen er dan ook meer overeenkomsten te zijn tussen het Iberisch schiereiland en het Afrikaanse continent dan tussen Spanje en de rest van Europa, Frankrijk voorop. Een satellietfoto laat dit verschil tussen Spanje en Frankrijk het duidelijkst zien. Frankrijk is overwegend blauw-groen gekleurd, terwijl Spanje opvalt door z’n rode en gele kleuren. Deze rode en gele kleuren ziet men dan ook overal terugkeren, niet alleen in het landschap, maar ook in de voorkeuren van het kleurgebruik van de Spanjaarden, tot aan de nationale vlag, die bestaat uit een rode, gele en rode horizontale baan.

Zelfs als men door het groene Spanje reist, ontkomt men niet aan deze kleuren. Overal waar het groen is weggekapt, bijv. bij de aanleg van autowegen, verschijnt het geel-rode gesteente. En nergens wordt dit duidelijker dan in de mijnstreek rond Vitoria, waar overal afgravingen te zien zijn.

Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
Cantabria - la costa verde
previous arrow
next arrow

De noordelijke kustweg biedt een afwisselend uitzicht op liefelijke baaien en rotsige kliffen. Eenmaal voorbij de havenstad Santander komt men terecht in een gebied dat al duizenden jaren bewoond wordt. Het beroemdste bewijs hiervan vormen de prehistorische grotschilderingen van Altamira, gelegen vlakbij de kust nabij het zeer toeristische Santillana del Mar.

Op goed geluk sloegen we in Santillana linksaf richting Altamira in de hoop een bezoek te kunnen brengen aan deze grotten. Wisten wij veel! Het bezoekerscentrum was snel gevonden en tot onze verbazing mochten we er gratis in. Gratis? Kunnen we met deze kaartjes ook de grotten bezoeken? Ah no. Een bezoekje aan de grotten moet je drie en half jaar van te voren reserveren! Hm, dan moesten we ons maar een voorstelling van zaken maken in het bezoekerscentrum waar genoeg te zien viel, al kon de hele entourage wel een opknapbeurt gebruiken.

Altamira - landschap
Altamira – landschap

Ik begreep uit de teksten in de vitrines dat de grotten van Altamira nog maar ca. 130 jaren geleden werden ontdekt, maar dat de weergaloze tekeningen van 15.000 jaar oud nu al voorgoed verloren dreigen te gaan door ondeskundig gebruik. Deze ondeskundigheid kan men eigenlijk niemand echt verwijten, want alleen al het openen van de grot betekende een enorme verandering van het labiele microklimaat binnenin de grot. Dit unieke klimaat had juist zorg gedragen voor de conservering van de tekeningen. Men verwacht dan ook dat de grotten op afzienbare termijn weer voorgoed gesloten worden en dat we het zullen moeten doen met de foto’s en documentatie die er inmiddels op grote schaal beschikbaar zijn.

In het bezoekerscentrum kan men dan ook boeken en video’s kopen die toch een aardig beeld geven van wat men 15.000 jaar geleden in de grotten op de muren en plafonds heeft afgebeeld. Het zijn buitengewoon indrukwekkende afbeeldingen van herten, paarden en bisons. Alles geschilderd met groot gevoel voor kleur, vorm en beweging. En dat met de zeer weinige kleuren waarover deze kunstenaars beschikten, nl. de oh zo Spaanse kleuren rood en geel, naast zwart en kalkachtig wit. Echte aardkleuren dus. Kleuren, waarmee men tot in de middeleeuwen moest schilderen, omdat er eigenlijk niets anders voorhanden was.

Vooral de bisons, voorlopers van ons huidige rundvee, maken indruk. Eigenlijk ook vooral omdat de gelijkenis met de toro bravo, de Spaanse vechtstier in het oog springt. Sommige dingen lijken dus in Spanje nooit te veranderen. Het rood, het geel, de stieren, alles valt hier op z’n plaats.

Miguel Angel García Guinea - Altamira, y otras cuevas de Cantabria
Altamira, y otras cuevas de Cantabria

In het boekwinkeltje kocht ik als aandenken aan deze niet bezochte grotten het boek Altamira, y otras cuevas de Cantabria, geschreven door Miguel Angel García Guinea. Een aanrader voor iedereen die meer wil weten over deze fascinerende prehistorische kunst.

Amsterdam, 11 september 2000. Topfoto: D. Rodríguez / Wikipedia.